مالك شفاعت نباشند امّا متّخذان عهد ايشان را شفاعت رسد و مقبول الشّفاعة باشند . و بعضى دگر گفتند : محلّ « من » نصب است به حذف حرف الجرّ ، كأنّه قال : الَّا لمن اتّخذ ، آنگه معنى آن باشد كه : مجرمان و جز مجرمان از متّقيان مالك شفاعت نباشند ، و در حقّ كسى شفاعت نتوانند كردن الَّا در حقّ آن كس كه او عهدى ( 1 ) دارد بنزديك خداى تعالى [ از توحيد ] ( 2 ) ، و بر قولهاى اوّل « من » شافع باشد ، و بر اين قول « من » مشفوع له باشد ، و نظيره قوله : . . . وَلا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى ( 3 ) . . . ، و در « عهد » ، اين دو قول است : يكى توحيد ، و يكى وصيّت . و أبو وائل روايت كرد » گفت از رسول - عليه السّلام - شنيدم كه مىگفت اصحابش را روزى : ايعجز احدكم ان يتّخذ كلّ صباح و مساء عهدا عند اللَّه ( 5 ) ، گفت نتواند يكى از شما ( 6 ) كه هر بامدادى و شبانگاهى بنزديك خداى تعالى عهدى گيرد ؟ گفتند : چگونه ؟ گفت : هر بامداد و شبانگاه بگويد : اللَّهم فاطر السّموات و الارض عالم الغيب و الشّهادة انّي اعهد اليك في هذه الحيوة الدّنيا بأنّي اشهد ان لا إله الَّا انت وحدك لا شريك لك و انّ محمّدا عبدك و رسولك و انّك ان تكلني الى نفسي تقرّبني من الشّر و تباعدني من الخير و انّي لا اثق الَّا برحمتك فاجعل لي عندك عهدا توفّينيه ( 7 ) يوم القيامة انّك لا تخلف الميعاد ، چون اين بگويد مهرى [ 19 - پ ] به روى نهند و در زير عرش بنهند . چون روز قيامت باشد ، منادى ندا كند : أين الَّذين لهم عند اللَّه عهد ، كجااند آنان كه بنزديك خداى عهدى دارند ( 8 ) و ايشان را به بهشت برند . * ( وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً ) * ، يعنى جهودان و ترسايان و مشركانى ( 9 ) كه گفتند : فريشتگان دختران خداىاند . و حمزه و كسائى « ولدا » خواندند ، و آن در چهار جاى است : بضمّ الواو و سكون اللام دو جاى در اين سورت ، و يك جاى در سورة

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها : عهد . ( 2 ) . اساس : ندارد ، از آط افزوده شد . ( 3 ) . سورهء انبيا ( 21 ) آيهء 28 . ( 4 ) . آط و همهء نسخه بدلها از عبد اللَّه مسعود كه او . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : عند اللَّه عهدا . ( 6 ) . اساس : ما ، به قياس با نسخه آط ، و اتّفاق نسخه بدلها و معنى عبارت ، تصحيح شد . ( 7 ) . آب ، آز ، توفيته . ( 8 ) . اساس : دانند ، به قياس با نسخهء آط ، و اتّفاق نسخه بدلها ، تصحيح شد . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مش : مشركان .